Onderzoekers van Arizona State University hebben met partners van onder meer Rice University en de National University of Singapore een membraan ontwikkeld dat PFAS in water niet alleen opvangt, maar ook chemisch afbreekt src:2032 src:2033. De studie verscheen op 19 oktober 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS; TW.nl bracht het nieuws in Nederland src:2034.
Hoe het werkt
Holle membraanvezels zijn aan de buitenkant bedekt met palladiumdeeltjes. Van binnenuit wordt waterstofgas toegevoerd. Op het palladium komen de PFAS uit het water en de reactieve waterstof samen, waarna de sterke koolstof-fluorbindingen stap voor stap worden verbroken src:2032. Bestaande technieken zoals actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose halen PFAS wel uit water, maar de stoffen blijven dan achter in filters of in een geconcentreerde reststroom src:2034.
Wat er is aangetoond
In een continue labproef van 58 dagen behandelde het systeem water met zes PFAS waarop regelgeving gericht is: PFOA, PFOS, PFNA, PFHxS, PFBS en GenX, elk in een concentratie van 50 microgram per liter. Per stof werd meer dan 90 procent verwijderd, tot 96 procent, en ongeveer 83 procent van het fluor werd losgemaakt src:2032 src:2033. Lange PFAS braken sneller af dan korte. GenX, de stof die Chemours in Dordrecht loosde, was het lastigst en leverde een afbraakproduct op src:2032.
Wat nog niet is aangetoond
Het gaat om een laboratoriumopstelling met een zeer klein debiet van 0,05 milliliter per minuut. Een proef buiten het lab of met echt drinkwater of afvalwater op schaal is nog niet gedaan src:2032. Palladium kost volgens onderzoeksleider Bruce Rittmann ongeveer 50.000 dollar per kilo; minder palladium gebruiken is daarom een prioriteit src:2033. Kosten per kubieke meter water zijn niet bekend. De onderzoekers zien de techniek vooral als aanvulling op bestaande zuivering, die PFAS eerst concentreert, waarna de reactor de reststroom behandelt src:2033. Ook 90 procent verwijdering betekent niet automatisch dat het water veilig is, en het is niet voor alle afbraakproducten bewezen dat ze onschadelijk zijn src:2034.
Burgerplatform: welkom voor het verleden, geen vrijbrief voor de toekomst
PFAS hadden nooit toegelaten mogen worden. Een techniek die de bestaande vervuiling werkelijk vernietigt in plaats van verplaatst, is welkom, want die vervuiling ligt er al en het opruimen kost nu al veel publiek geld, zie ons bericht over Helmond. Maar afbraak achteraf mag geen argument worden om de productie door te laten gaan. Voor vrijwel elk consumentenproduct met PFAS bestaat al een alternatief, zie ons eerdere bericht, en het Risicobeoordelingscomité van ECHA steunt een EU-brede beperking src:829. Dat een verbod werkt, laat de daling van PFOS en PFOA in bloed zien src:1833, zie ons bericht over het RIVM-onderzoek. Stoppen bij de bron blijft het goedkoopst; een dure palladiumreactor achteraf is de duurste route.
